Πρωκτολόγος

Πρωκτολόγος

Πρωκτολόγος

 

Τι είναι ο Πρωκτολόγος;

Πρωκτολόγος είναι ο γιατρός που έχει εξειδίκευση στη διάγνωση και αντιμετώπιση των παθήσεων του πρωκτού.
Ο πρωκτός είναι μία περιοχή του σώματος με ιδιαίτερη πολυπλοκότητα, τόσο κατασκευαστική όσο και λειτουργική. Έτσι, ο πρωκτολόγος απαιτείται να εκπαιδεύεται διεξοδικά πάνω στο αντικείμενο της πρωκτολογίας τόσο σε θεωρητικό, όσο και σε πρακτικό επίπεδο.
Επίσης κρίνεται απαραίτητη η συνεχής ενημέρωση του πρωκτολόγου σε σεμινάρια και συνέδρια καθώς η επιστήμη της πρωκτολογίας συνεχώς εξελίσσεται.

Ο πρωκτολόγος, όπως προαναφέρθηκε, ασχολείται με την περιοχή του πρωκτού.
Ο πρωκτός είναι μία σχετικά μεγάλη περιοχή του ανθρώπινου σώματος και αποτελείται από:

  • Τον πρωκτικό σωλήνα ή πρωκτικό κανάλι (anal canal), που αποτελεί το τελευταίο τμήμα του παχέος εντέρου. Αυτό έχει μήκος 4-5cm.
  • Το πρωκτικό όριο (anal verge) που είναι το όριο ανάμεσα στον πρωκτικό σωλήνα και το περιπρωκτικό δέρμα.
  • Το περιπρωκτικό δέρμα (anal margin). Αποτελεί ένα κυκλοτερές τμήμα δέρματος γύρω από το πρωκτικό όριο που εκτείνεται σε μήκος 5cm.

Με ποιες παθήσεις ασχολείται ο Πρωκτολόγος;

Οι παθήσεις με τις οποίες ασχολείται ο πρωκτολόγος είναι ποικίλες. Αυτές μπορεί να αφορούν αποκλειστικά τον πρωκτικό σωλήνα, το πρωκτικό όριο ή το περιπρωκτικό δέρμα αλλά και συνδυασμό αυτών.

Οι παθήσεις του πρωκτού συχνά επηρεάζουν το σύνολο του οργανισμού αφού τα συμπτώματα που προκαλούν δε μπορούν να μείνουν απαρατήρητα.
Κάποιες άλλες φορές μπορεί να αποτελούν τοπική εκδήλωση γενικευμένων νοσημάτων ή να εκδηλώνονται με συστηματικά συμπτώματα, όπως είναι ο πυρετός.

Πιο συγκεκριμένα, οι σημαντικότερες παθήσεις που αντιμετωπίζει ένας πρωκτολόγος είναι οι εξής:

  • Αιμορροΐδες
    Αποτελεί μία από τις συνηθέστερες παθήσεις στην περιοχή του πρωκτού. Οι αιμορροΐδες είναι αγγειακοί σχηματισμοί που περιλαμβάνουν αρτηρίες και φλέβες. Λειτουργούν υποστηρικτικά στον σφιγκτήρα του πρωκτού, με σκοπό την εγκράτεια των κοπράνων.
    Στην περίπτωση θρόμβωσης μιας εξωτερικής αιμορροΐδας υπάρχει έντονο άλγος και οίδημα στην περιοχή, ενώ υπάρχει και πιθανότητα γάγγραινας του αιμορροϊδικού όζου που έχει τη θρόμβωση.
    Όταν διογκώνονται οι εσωτερικές αιμορροΐδες προκαλούνται συμπτώματα, τα οποία, ανάλογα με το μέγεθος της διόγκωσης, ποικίλουν. Αυτά μπορεί να είναι αιμορραγία, πρόπτωση, εκροή βλέννης, κνησμός, πόνος κ.α. Η θεραπεία που συνιστάται για την αντιμετώπισή τους είναι είτε συντηρητική είτε χειρουργική.
  • Ραγάδα δακτυλίου
    Η ραγάδα δακτυλίου είναι μια σχισμή στο εσωτερικό μέρος του πρωκτικού σωλήνα. Τα συνηθέστερα αίτια της ραγάδας είναι η χρόνια δυσκοιλιότητα και η διάρροιες. Ωστόσο μπορεί να οφείλεται και σε άλλες παθήσεις (νόσος Crohn, φυματίωση, σεξουαλικά μεταδιδόμενες λοιμώξεις κλπ.
    Τα κύρια συμπτώματα που συνοδεύουν τη ραγάδα δακτυλίου είναι ο οξύς πόνος, η αίσθηση σκισίματος, η φαγούρα και η αιμορραγία.
    Η πάθηση αυτή αντιμετωπίζεται συνήθως μέσα από κατάλληλη διατροφή, σωστή υγιεινή και ειδικές αλοιφές. Σε περίπτωσση αποτυχίας των παραπάνω συντηρητικών μέτρων υπάρχει ένδειξη για χειρουργική αντιμετώπιση της πάθησης.
  • Περιεδρικό απόστημα
    Πρόκειται για μία συχνή πάθηση που εμφανίζεται κοντά στην περιοχή του πρωκτού και οφείλεται συνήθως σε μικροβιακή λοίμωξη. Η λοίμωξη αυτή οδηγεί στο σχηματισμό μίας μολυσμένης κοιλότητας, η οποία περιέχει πύον. Το περιεδρικό απόστημα παρουσιάζεται κυρίως στους άνδρες, ενώ περίπου το 50% των περιεδρικών αποστημάτων, εξελίσσεται σε περιεδρικό συρίγγιο.
    Η πάθηση οφείλεται συνήθως σε φλεγμονή των περιπρωκτικών αδένων και εκδηλώνεται μέσω διόγκωσης, έντονου πόνου και ερυθρότητας στην περιοχή.
    Για να θεραπευτεί το περιεδρικό απόστημα, θα πρέπει να πραγματοποιηθεί διάνοιξή του και παροχέτευση του υγρού.
  • Περιεδρικό συρίγγιο
    Περιεδρικό συρίγγιο είναι μία αρκετά συχνή πάθηση στον πρωκτό και αποτελεί τη χρόνια φάση του περιεδρικού αποστήματος. Πρόκειται για μία παθολογική επικοινωνία ανάμεσα στον πρωκτικό σωλήνα και το περιπρωκτικό δέρμα. Δημιουργείται λόγω της χρόνιας μικροβιακής λοίμωξης (απόστημα) που δεν έχει αντιμετωπισθεί.
    Τα συμπτώματά του περιλαμβάνουν εκροή πύου, κνησμό, πόνο, δερματικές αλλοιώσεις και δυσοσμία.
    Για τη θεραπεία του απαιτείται αυστηρά χειρουργική επέμβαση, ενώ οι τεχνικές που χρησιμοποιούνται ποικίλουν και ορίζονται από εξειδικευμένο χειρυργό πωκτολόγο, ανάλογα με τον τύπο και τη σοβαρότητα του συριγγίου.
  • Ορθοκολπικό συρίγγιο
    Εμφανίζεται στις γυναίκες όταν δημιουργείται συρίγγιο (παθολογική επικοινωνία) ανάμεσα στο ορθό και τον κόλπο. Το ορθοκολπικό συρίγγιο δεν είναι απειλητικό για τη ζωή της γυναίκας, όμως επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την καθημερινότητά της.
    Το κυριότερο αίτιο για τον σχηματισμό του είναι το μαιευτικό τραύμα (τραύμα που προκαλείται στον τοκετό). Η πάθηση αυτή εκδηλώνεται με αποβολή αερίων και κοπράνων από τον κόλπο, δύσοσμα υγρά, αιδιοκολπίτιδες, κολποφωνία (παραγωγή ήχων κατά τις κινήσεις στον κόλπο), ακράτεια κοπράνων.
    Το ορθοκολπικό συρίγγιο αντιμετωπίζεται αποκλειστικά μέσω χειρουργικής επέμβασης.
  • Κύστη κόκκυγος
    Διαφορετικά ονομάζεται και τριχοφωλεακό συρίγγιο και είναι μία χρόνια φλεγμονή που εμφανίζεται στην ουρά (κόκκυγας).
    Συνήθως προκύπτει κατόπιν διείσδυσης τριχών στο δέρμα, κάτι που οδηγεί τον οργανισμό στη δημιουργία κυστικού περιβλήματος γύρω από τις τρίχες.
    Η κύστη κόκκυγος παρουσιάζεται συχνά σε ανθρώπους με αυξημένη τριχοφυΐα και με αυξημένο σωματικό βάρος. Επίσης, η συχνή τριβή του δέρματος στην περιοχή, καθώς και ο τραυματισμός της, αποτελούν αίτια για την εμφάνιση της πάθησης.
    Μερικά από τα συμπτώματά της είναι η διόγκωση, η εκροή πυώδους υγρού από ένα ή παραπάνω δερματικά στόμια, ερυθρότητα, κ.α.
    Η κύστη κόκκυγος αντιμετωπίζεται επεμβατικά και, ανάλογα με την περίπτωση, επιλέγεται η τεχνική που θα ακολουθηθεί. Οι συνηθέστερες τεχνικές που μπορούν να εφαρμοστούν είναι η αφαίρεση με Laser CO2 και η τεχνική FiLaC (ενδοσκοπική εξάχνωση με οπτική ίνα Laser).
  • Κονδυλώματα πρωκτού
    Είναι ογκίδια που εμφανίζονται μέσα στον πρωκτό ή και στην περιοχή γύρω από αυτόν. Τα κονδυλώματα δημιουργούνται λόγω της λοίμωξης από τον ιό HPV, ο οποίος αποτελεί το συχνότερο σεξουαλικά μεταδιδόμενο νόσημα.
    Οι παράγοντες που αυξάνουν τις πιθανότητες για την εμφάνιση κονδυλωμάτων πρωκτού είναι διάφοροι. Μερικοί από αυτούς είναι η μη χρήση προφυλακτικού, οι πολλαπλοί σύντροφοι, οι πρωκτικές σεξουαλικές επαφές και η χρόνια ανοσοκαταστολή (αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα). Επίσης, το κάπνισμα αποτελεί έναν σημαντικό παράγοντα που αυξάνει το ρίσκο για την εμφάνιση της πάθησης.
    Τα κονδυλώματα συνοδεύονται από φαγούρα στον πρωκτό, αιμορραγία, εκροή υγρών, αίσθημα ατελούς κένωσης.
    Η πιο κατάλληλη εξέταση για τη διάγνωση και την αντιμετώπιση των κονδυλωμάτων είναι η πρωκτοσκόπηση υψηλής ευκρίνειας. Τα κονδυλώματα συνήθως καυτηριάζονται με Laser ή κάποια άλλη μορφή ενέργειας. Όταν είναι εκτεταμένα μπορεί να είναι αναγκαία η χειρουργική αφαίρεσή τους.
  • Δυσπλασίες (προκαρκινικές βλάβες) πρωκτού
    Είναι αποτέλεσμα της λοίμωξης από τον ιό HPV, ο οποίος μεταδίδεται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής. Οι χαμηλόβαθμες δυσπλασίες δεν εξελίσσονται σε καρκίνο, ενώ οι υψηλόβαθμες, αν δε θεραπευτούν, μπορεί σε ένα ποσοστό 10-15% να εξελιχθούν σε καρκίνο του πρωκτού. Στην περίπτωση των ομοφυλόφιλων οροθετικών ανδρών, το 50% θα εμφανίσει προκαρκινική βλάβη σε κάποια φάση της ζωής του. Το 10% αυτών θα αναπτύξει καρκίνο του πρωκτού. Η πρωκτική σεξουαλική επαφή, η ανοσοκαταστολή, η ηλικία και το κάπνισμα, είναι μερικοί από τους παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης προκαρκινικών δυσπλασιών. Οι ασθενείς με δυσπλασίες πρωκτού θα πρέπει να υποβάλλονται σε τακτικούς ελέγχους με κυτταρολογική εξέταση του πρωκτού (Test Pap Πρωκτού) και πρωκτοσκόπηση υψηλής ευκρίνειας, με σκοπό την πρόληψη του καρκίνου του πρωκτού. Εάν ανευρεθούν ύποπτες βλάβες θα πρέπει να λαμβάνεται βιοψία. Σε περίπτωση που η βιοψία είναι θετική θα πρέπει να εκτελείται καυτηριασμός των βλαβών αυτών.
  • Καρκίνος πρωκτού
    Σπάνια πάθηση του πρωκτού που αναπτύσσεται στις γυναίκες σε ποσοστό 50% αυξημένο σε σχέση με τους άντρες.
    Στις περισσότερες περιπτώσεις (>90% των ασθενών), ο καρκίνος του πρωκτού σχετίζεται με τη μόλυνση από τον ιό HPV. Πρόκειται για το λεγόμενο πλακώδες καρκίνωμα του πρωκτού.
    Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν αιμορραγία από τον πρωκτό, φαγούρα, μάζα στην περιοχή του πρωκτού, πόνο, πρήξιμο, απώλεια υγρών, δυσκολία κένωσης, αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου και διόγκωση των βουβωνικών λεμφαδένων.
    Η θεραπεία που ακολουθείται για τον καρκίνο πρωκτού γίνεται συνδυαστικά μέσω ακτινοθεραπείας και χημειοθεραπείας και έχει πολύ καλά αποτελέσματα. Όλοι ασθενείς που έχουν διαγνωστεί με καρκίνο του πρωκτού πρέπει να ελέγχονται συχνά με πρωκτοσκόπηση υψηλής ευκρίνειας, καθώς υπάρχει μεγάλη πιθανότητα συνύπαρξης και άλλων προκαρκινικών βλαβών στην περιοχή. Άλλες σπάνιες κακοήθειες του πρωκτού είναι το αδενοκαρκίνωμα, το μελάνωμα και η νόσος Paget του πρωκτού.
  • Ακράτεια κοπράνων
    Ακράτεια κοπράνων εμφανίζεται όταν δεν είναι δυνατός ο έλεγχος της εξόδου του εντερικού περιεχομένου. Παρουσιάζεται πιο συχνά στις γυναίκες άνω των 50 ετών και κατατάσσεται στην ήπια, τη μέτρια και τη σοβαρή ακράτεια κοπράνων.
    Μπορεί να οφείλεται σε μαιευτικό τραυματισμό, σε μετεγχειρητική επιπλοκή, σε ανωμαλία των νεύρων που ρυθμίζουν την κένωση. Άλλα αίτια είναι η έντονη δυσκοιλιότητα, ο τραυματισμός των σφιγκτήρων, καθώς και η νόσος Alzheimer.
    Η ακράτεια κοπράνων αντιμετωπίζεται ανάλογα με τη σοβαρότητα της περίπτωσης. Έτσι, η θεραπεία της μπορεί να είναι κάποια συντηρητικά μέτρα όπως βελτιστοποίηση του διαιτολογίου, φάρμακα, καθημερινή άσκηση και υγιεινή. Σε κάποιες περιπτώσεις όπου η συντηρητική θεραπεία αποτυγχάνει, απαιτείται χειρουργική επέμβαση ή κάποια άλλη παρέμβαση στην περιοχή.
  • Φαγούρα (κνησμός) πρωκτού
    Η φαγούρα στον πρωκτό είναι ένα πολύ συχνό φαινόμενο (5% του πληθυσμού). Παρουσιάζεται σε τετραπλάσια συχνότητα στους άντρες σε σχέση με τις γυναίκες. Το ξύσιμο στην περιοχή του πρωκτού μπορεί να δημιουργήσει ερυθρότητα και αίσθημα καύσου στο δέρμα, πόνο και τραυματισμό. Η κατάσταση αυτή οδηγεί σε μεγαλύτερο ερεθισμό αλλά και εκροή υγρού.
    Τα ακριβή αίτια για τη φαγούρα στον πρωκτό δεν είναι πάντα ακριβή. Παράγοντες που συντελούν σε αυτή την κατάσταση είναι η υπερβολική υγιεινή, ο ιδρώτας, το υπολειμματικό κοπρανώδες υλικό και διάφορες πρωκτικές ή συστηματικές παθήσεις.
    Τα αίτια που προκαλούν τον κνησμό, θα ορίσουν και τη θεραπεία που θα πρέπει να ακολουθήσει ο ασθενής. Αυτή είναι συνήθως συντηρητική. Εντούτοις κάποιες φορές το αίτιο είναι κάποια πάθηση που διορθώνεται χειρουργικά.
  • Στένωση πρωκτού
    Με τη στένωση του πρωκτού οι ιστοί του πρωκτικού σωλήνα συρρικνώνονται. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη στένωση του αυλού του πρωκτικού σωλήνα και τη δυσκολία στη δίοδο των κοπράνων.
    Η συχνότερη αιτία, στην οποία οφείλεται η στένωση είναι κάποια προηγηθείσα επέμβαση, με κυριότερη την αιμορροϊδεκτομή (90% των περιπτώσεων στένωσης).
    Εκδηλώνεται με δυσκοιλιότητα, διαταραχές του εντέρου, λεπτά κόπρανα, αιμορραγία από τον πρωκτό, πόνο κατά την αφόδευση.
    Η πάθηση διακρίνεται σε ήπια, μέτρια και βαριά και ανάλογα με το βαθμό σοβαρότητας, θεραπεύεται είτε συντηρητικά είτε μέσω πρωκτοπλαστικής.
  • Πόνος στον πρωκτό
    Ο πόνος στον πρωκτό είναι πολύ συνηθισμένος στη ζωή ενός ανθρώπου. Σπάνια σχετίζεται με κάποιο είδος καρκίνου, ενώ μπορεί να οφείλεται σε διάφορες παθήσεις, οι οποίες, τις περισσότερες φορές, είναι ιάσιμες.
    Ο ασθενής θα πρέπει να απευθυνθεί σε πρωκτολόγο στις περιπτώσεις όπου ο πόνος επιμένει και συνοδεύεται από αιμορραγία. Άλλες περιπτώσεις που θα χρειαστεί η γνώμη του ειδικού περιλαμβάνουν την εκροή υγρού, τη δυσκολία στην κένωση και όταν παρατηρείται κάποια διόγκωση στην περιοχή.

 

Δρ. Ιωάννης Δοντάς

ΙΩΑΝΝΗΣ ΔΟΝΤΑΣ
Χειρουργός – Πρωκτολόγος – Στρατιωτικός Ιατρός
Διευθυντής Laser Surgery

Ο Ιωάννης Δοντάς αποφοίτησε από την Ιατρική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης το 2005, έπειτα από 6ετή παρακολούθηση. Τα ίδια χρόνια, από το 1999 έως τον Ιανουάριο του 2006 φοίτησε στη Στρατιωτική Σχολή Αξιωματικών Σωμάτων και αποφοίτησε από το Ιατρικό Τμήμα της Στρατιωτικής Ιατρικής Σχολής.

Από το Φεβρουάριο του 2006 έως και τον Ιανουάριο του 2009 εργάστηκε ως Ιατρός Αξιωματικός της Ελληνικής Αστυνομίας, στη Διεύθυνση Υγειονομικού, στο Κεντρικό Ιατρείο Αθηνών.

Από το 2009 έως το 2015 ασκήθηκε στην Ειδικότητα της Γενικής Χειρουργικής σε μεγάλα Νοσοκομεία της Αθήνας (Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών “Γ. Γεννηματάς” και Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών), οπότε μετά από τις αντίστοιχες εξετάσεις, έλαβε τον τίτλο ειδικότητας της Γενικής Χειρουργικής.

Τον Απρίλιο του 2015 έλαβε τη θέση του Γενικού Χειρουργού της Ελληνικής Αστυνομίας, Διεύθυνση Υγειονομικού, στο Κεντρικό Ιατρείο Αθηνών και τον Ιούνιο της ίδιας χρονιάς ίδρυσε την Κλινική Laser Surgery, στην οποία εφαρμόζονται οι πιο σύγχρονες διαγνωστικές και θεραπευτικές μέθοδοι για μια ποικιλία παθήσεων και νοσημάτων.

Τον Ιούνιο του 2016 μετεκπαιδεύθηκε στη Laser Χειρουργική του Πρωκτού (Lasers in Colorectal Surgery) στο νοσοκομείο St. Elizabeth στην Κολωνία, Γερμανία, με υπεύθυνο μετεκπαίδευσης τον Dr. Arne Wilhelm.

Το Δεκέμβριο του ίδιου έτους εξειδικεύτηκε στην Πρωκτολογία δίπλα στον διάσημο Χειρουργό – Πρωκτολόγο Dr. Pravin Gupta (Ellman International Inc. New York, United States of America & Fine Morning Hospital and Research Center, Nagpur).

Επίσης το Φεβρουάριο του 2017 ο Δρ. Ιωάννης Δοντάς συμμετείχε με επιτυχία στο 21ο Εξειδικευμένο Σεμινάριο Κολοπρωκτολογίας και Αντιμετώπισης Παθήσεων του Πυελικού Εδάφους, που διεξήχθη στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Γενεύης στην Ελβετία, με υπεύθυνο εκπαίδευσης τον Καθηγητή της Μονάδας Πρωκτολογίας Dr. Bruno Roche. Τον Ιούνιο του ίδιου έτους παρακολούθησε στο ίδιο Νοσοκομείο το εξειδικευμένο σεμινάριο Ορθοπρωκτικής και Περινεϊκής Υπερηχογραφίας.

Το Νοέμβριο του 2018 συμμετείχε στο εξειδικευμένο σεμινάριο Πρωκτοσκόπησης Υψηλής Ευκρίνειας της Διεθνούς Εταιρείας Πρωκτικής Νεοπλασίας (International Anal Neoplasia Society) στο San Francisco που ήταν αφιερωμένο στην διάγνωση και αντιμετώπιση των προκαρκινικών (HPV) βλαβών του πρωκτού σε ομάδες υψηλού κινδύνου.

Το Φεβρουάριο του 2019 παρακολούθησε το 23ο Εξειδικευμένο Σεμινάριο Κολοπρωκτολογίας και Αντιμετώπισης Παθήσεων του Πυελικού Εδάφους, στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Γενεύης, με υπεύθυνο εκπαίδευσης τον Καθηγητή Prof. Frederic Ris.

Τον Απρίλιο του 2019 συμμετείχε με επιτυχία στο Εξειδικευμένο Σεμινάριο Νευροτροποποίησης του Πυελικού Εδάφους, στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Αμβέρσας στο Βέλγιο που διοργανώθηκε από τον διεθνή οργανισμό European Continuing Medical Training.

Έχει ανακοινώσει και δημοσιεύσει δεκάδες επιστημονικές εργασίες σε συνέδρια καθώς και σε έγκυρα επιστημονικά περιοδικά του εξωτερικού.

Ο Ιωάννης Δοντάς ως πρωκτολόγος εξειδικεύεται στις παθήσεις του πρωκτού και ένα μεγάλο μέρος της Κλινικής Laser Surgery είναι αφιερωμένο στη διάγνωση και θεραπεία των παθήσεων αυτών.

 

Επικοινωνία Επικοινωνία