Αίσθημα ατελούς κένωσης

Το αίσθημα ατελούς κένωσης ορίζεται ως η επίμονη αίσθηση ότι το έντερο δεν έχει αδειάσει πλήρως μετά την αφόδευση. Δεν αποτελεί από μόνο του πάθηση, αλλά ένα σύμπτωμα που μπορεί να σχετίζεται με διάφορες δυσλειτουργίες του εντέρου. Τέτοιες μπορεί να είναι η δυσκοιλιότητα, το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, η δυσλειτουργία του πυελικού εδάφους ή ανατομικές μεταβολές στην περιοχή του ορθού. 

Τι είναι το αίσθημα ατελούς κένωσης;

Όταν το άτομο αισθάνεται ότι η κένωσή του ήταν ατελής, μπορεί να νιώθει ότι υπάρχουν ακόμα κόπρανα στο ορθό ή ότι χρειάζεται να επιστρέψει στην τουαλέτα σύντομα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το σύμπτωμα συνοδεύεται από έντονη και συνεχή επιθυμία για αφόδευση, ακόμη και όταν το έντερο είναι άδειο. Η κατάσταση αυτή είναι γνωστή ως τεινεσμός και μπορεί να ενοχλήσει ιδιαίτερα τον ασθενή στην καθημερινότητά του. 

Ποιες είναι οι πιθανές αιτίες;

Το αίσθημα ατελούς κένωσης μπορεί να οφείλεται σε διαφορετικές καταστάσεις που επηρεάζουν είτε τη φυσιολογική λειτουργία της αφόδευσης είτε την ανατομία του ορθού και του πυελικού εδάφους. Οι συχνότερες αιτίες περιλαμβάνουν:

• Αποφρακτική δυσκοιλιότητα (αποφρακτικό σύνδρομο αφόδευσης): Πρόκειται για μια μορφή χρόνιας λειτουργικής δυσκοιλιότητας. Η πλήρης κένωση του εντέρου δυσχεραίνεται, εξαιτίας λειτουργικών ή ανατομικών διαταραχών.
• Δυσλειτουργία του πυελικού εδάφους: Οι μύες του πυελικού εδάφους και οι σφιγκτήρες δεν χαλαρώνουν φυσιολογικά κατά την αφόδευση. Έτσι, δυσκολεύεται η αποβολή των κοπράνων.
• Ανατομικές αλλοιώσεις του ορθού: Παθήσεις όπως η ορθοκήλη, η εσωτερική πρόπτωση του ορθού, η εντεροκήλη, η στένωση του πρωκτικού σωλήνα, η υπερτροφία του έσω σφιγκτήρα και το σύνδρομο πτώσης του περινέου μπορούν να παρεμποδίσουν τη φυσιολογική κένωση.
• Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου: Το αίσθημα ατελούς κένωσης αποτελεί συχνό σύμπτωμα του συνδρόμου. Μπορεί να συνοδεύεται από κοιλιακό πόνο, φούσκωμα και εναλλαγές μεταξύ δυσκοιλιότητας και διάρροιας.
• Φλεγμονές και λοιμώξεις του εντέρου ή του ορθού: Ο ερεθισμός της περιοχής μπορεί να προκαλέσει επίμονη ανάγκη για αφόδευση και αίσθηση ότι το έντερο δεν έχει αδειάσει πλήρως.

Ποια συμπτώματα συνοδεύουν το αίσθημα ατελούς κένωσης;

Το αίσθημα ατελούς κένωσης δεν εμφανίζεται πάντα μόνο του. Ανάλογα με την αιτία που το προκαλεί, ίσως να συνοδεύεται από συμπτώματα που δυσχεραίνουν την αφόδευση και επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα. Συχνά συμπτώματα που μπορεί να εμφανίσει παράλληλα ο ασθενής είναι:

• Επαναλαμβανόμενη ανάγκη για αφόδευση, ακόμη και λίγα λεπτά μετά την κένωση
• Έντονη προσπάθεια κατά την αφόδευση, χωρίς να επιτυγχάνεται η επιθυμητή ανακούφιση
• Συχνές επισκέψεις στην τουαλέτα, με μικρή ή μηδενική αποβολή κοπράνων
• Αίσθημα πίεσης ή πόνου στην περιοχή του πρωκτού ή του ορθού κατά ή μετά την κένωση
• Κοιλιακό φούσκωμα και δυσφορία, που συχνά δεν υποχωρούν πλήρως μετά την αφόδευση
• Χρήση καθαρτικών, υποθέτων ή κλύσματος, προκειμένου να ολοκληρωθεί η κένωση
• Χειροκίνητη υποβοήθηση της αφόδευσης, όπως πίεση στην περιοχή του περινέου ή του κόλπου

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση της πάθησης που προκαλεί το αίσθημα ατελούς κένωσης ξεκινά αφού ο ιατρός λάβει το ιστορικό του ασθενούς, και πραγματοποιήσει κλινική εξέταση. Ανάλογα με τα ευρήματα, ο ιατρός μπορεί να συστήσει περαιτέρω έλεγχο για να εντοπίσει την αιτία του προβλήματος.

Οι συχνότερες εξετάσεις περιλαμβάνουν την κολονοσκόπηση, την ορθοπρωκτική μανομετρία και τον έλεγχο του χρόνου διόδου του παχέος εντέρου. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί και ηλεκτρομυογράφημα. Με βάση τα αποτελέσματα, καθορίζεται η κατάλληλη θεραπευτική αντιμετώπιση.

Πώς αντιμετωπίζεται;

Η αντιμετώπιση του αισθήματος ατελούς κένωσης εξαρτάται από την αιτία που το προκαλεί. Για τον λόγο αυτό, η θεραπεία είναι ανάλογη των ευρημάτων του διαγνωστικού ελέγχου. Στοχεύει τόσο στην ανακούφιση των συμπτωμάτων όσο και στην αποκατάσταση του υποκείμενου προβλήματος.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η πρώτη επιλογή είναι η συντηρητική θεραπεία. Ο ασθενής πρέπει να υιοθετήσει μια ισορροπημένη διατροφή, να προσλαμβάνει επαρκή ποσότητα φυτικών ινών και να πίνει άφθονο νερό. Η τακτική σωματική άσκηση μπορεί επίσης να βοηθήσει το έντερο να λειτουργεί πιο φυσιολογικά. Παράλληλα, ο ιατρός μπορεί να δώσει οδηγίες για τη σωστή τεχνική κατά την αφόδευση. Σε ορισμένους ασθενείς θα συστήσει ασκήσεις βιοανάδρασης (biofeedback), φυσικοθεραπεία του πυελικού εδάφους ή και χρήση υπακτικών, όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο.

Εάν η συντηρητική αντιμετώπιση δεν αποδώσει ή η αιτία του προβλήματος είναι κάποια ανατομική διαταραχή, όπως η πρόπτωση του ορθού, η ορθοκήλη ή κάποια άλλη πάθηση, ο ασθενής θα χρειαστεί χειρουργική θεραπεία. Η επέμβαση επιλέγεται πάντα με βάση τα ευρήματα των εξετάσεων και το πρόβλημα που παρουσιάζει το άτομο. Σε πολλές περιπτώσεις, η αποκατάσταση γίνεται με λαπαροσκοπική επέμβαση στην κοιλιά, κατά την οποία το ορθό στηρίζεται στη σωστή του θέση με τη βοήθεια ενός απορροφήσιμου πλέγματος. Ανάλογα με την περίπτωση επιλέγονται και οι κατάλληλες τεχνικές. 

Ο Γενικός Χειρουργός – Πρωκτολόγος και Στρατιωτικός Ιατρός Δρ. Ιωάννης Δοντάς είναι Διευθυντής της Laser Surgery και εξειδικεύεται στις παθήσεις του πρωκτού και του πυελικού εδάφους, εφαρμόζοντας σύγχρονες, ελάχιστα επεμβατικές θεραπευτικές τεχνικές. Με πολυετή εμπειρία, διεθνή μετεκπαίδευση και την κορυφαία πιστοποίηση Master Surgeon in Surgical Proctology από το Surgical Review Corporation (SRC), προσφέρει υψηλού επιπέδου φροντίδα. Εάν το αίσθημα ατελούς κένωσης επιμένει ή επηρεάζει την καθημερινότητά σας, επικοινωνήστε μαζί του, ώστε να λάβετε την κατάλληλη θεραπευτική αντιμετώπιση.